[ N, 2017-09-22 ]   [ BIKE MALPERA DESTPK ]   [ BXE NV BIJAREYAN ]   [ KONTAKT ]   [ INFO ]   [ LGERN & ARŞV ]  
DESTPK
Ne
Nivsar
Kulturmagazn
Hevpeyvn
Kolumnst
Ewrokurd
E-Pirtk
Lteratr
Ziman
Muzk
Foto
Lnk
E-POSTEYA TE
  Nav (Username)  
   
  fre (Password)  
   
   
     
   E-posteyeka n
 bo xwe qeyd bike
 
REKLAM


HEVPEYVN 
Kişanak: Armanca me ew e ko em bi km 40 kursiyan bi dest xin
Gultan Kişanak
DIYARBEKIR, 20/4 2011 Roja hilbijartinn Parlamentoya Tirkiyey yn 12- hezran nzk dibin. Hevseroka ber ya Partiya Aşt Demokrasy BDP, Gultan Kişanak dibje ev qonax mna destpka damezrandina Komara Tirkiyey ya sala 1923-y ye ji ber pişt van hilbijartinan d destreke n b dann Tirkiye ji nve b ava kirin.

Loma ew di w baweriy de ye ko kurd div mna saln bst neyn xapandin v derfet j ji dest nedin.

Gultan Kişanaka ko li buroya şaxa Diyarbekir ya BDP- ji bo Rdaw axiv, peyamek bo serok siyasetvann başr Kurdistan rdike, ew j ew e ko di hilbijartinan de heger piştevaniya BDP- nekin j bila piştevaniya AKP- j nekin bteref bin.

***

Pirs: Bi baweriya te niha pirsgirka kurdan li Tirkiye di i qunax de ye?

Gultan Kişanak: Pirsgirka kurd li Tirkiy di qunaxeke gelek zehmet aloz de derbaz dibe. Ev sed sal in kurd li Tirkiy xwediyn tabloyeke geleke dramatk in. Pişt milmilaneke dirj, niha dewlet gihiştiye astek ko hebna kurdan naskiriye, l naxwaze ko v nasandin bike qalibek destr yasay. Kurd ro gihiştine astek ko d ne mumkne nkara wan b kirin. Sexteyiya v qunax di w yek de ye dema dewlet destr dide me ko em ciln kurd li xwe bikin bi kurd baxivin, vca hin al ji me re dibjin binerin dewlet dest ji siyaseta nkarkirin berdaye, d ji v zdetir hn i dixwazin? L ko maf di arova destr de neyn parastin, w ti wateyeke van mafan di praktk de nebe. Ji bo mnak maf jiyan, her kes dizane ko di war teork de her kes xwed w maf ye, l ev tişt di destr de t nivsandin, ima? Ji bo ko were garantkirin. Ji ber ko li her ciy ko yasa bicih nebe, mkana behskirina maf j tune. Loma j niha kurd milmilanya guhertina destr dikin.

Pirs: Çi stratejiya we ji bo v yek heye?

Gultan Kişanak: Em milmilaneke fireal didin meşandin. Yekem, em kar ji bo avakirina yektiya kurdan dikin. Ev pir giring e, ji ber ko aliy himber me hertim ev yek kiriye hncet dibje ko hem kurd daxwaza xwendina bi ziman kurd nakin. Loma em kar ji bo w daxwaziy dikin lihevcivna hem kurdan li ser v xal gelek giring e. Yektiya netew ji yektiya siyas pknaye, ango ne merce ko em hem di arova yek programa siyas de bicivin. Dibe ko em hem derbar chan de ne xwed yek dtin bin yek bon j bo areseriy nebe. L em dikarin li ser s daxwaziyn sereke yn kurdan li hev bikin, ji wan: yekem, dabnkirina nasnameya kurd di arov yasa destr de. Duyem, garantkirina maf perwerdeya bi ziman kurd, syem, dabnkirina maf xwebirvebirin (otonom).

Pirs: Gelo ev w pk were?

Gultan Kişanak: Bel, kurd bi gişt wan s xalan rewa dibnin. Em eger ro pirs ji wan kurdn ko deng xwe didin AKP- bikin ka ew xwendina bi ziman kurd dixwazin, w bibjin awa em naxwazin, em jixwe btir dixwazin. Herwiha piştevaniya maf otonomiy j dikin, l dema em derbar awaniya bicihanna van tiştan j dikin, dibjin bisekinin, bila bi xwe ew maf bidestve bn yan dibjin hşta zye. Loma em giringiyeke zde didin yektiya netew. Duyem, ji bo bidestanna wan mafan di destr de, em milmilaneke bihz dikin. Ji ber ko di pşerojek nzk de w pwstiya Tirkiy bi guhertin demokratbn hebe, ne ten ji ber pirsgirka kurd, l bi sedema gelek pirsgirkn din j. Bo v yek j destreke n bo Tirkiy t amade kirin. Vca di v arovey de eger daxwaziyn kurdan di v qunax de di nava desta n de neyn bickirin, dibe ko em careke din derfetan ji dest bidin.

Heman derfet di saln 1920-an ji kurdn Bakr re hat, w dem ko destpka damezrandina Komara Tirk b, dewlet flbaz li kurdan kir sozn xwe yn ji bo misogerkirina mafn kurdan cbic nekirin. Gelek ji wan meseleyn ko ro gotbj li ser nehatiye kirin, di serdema Mistefa Kemal de bi fereh gotbj li ser hatib kirin. L pişt ko bn xwed desthilatek mezin, d nkara hem sozn xwe yn ligel kurdan kirin. Niha j ko Dewleta Tirk dixwaze ji nve xwe avabike, pwste kurd yektiya xwe ava bike nekeve nava heman davn ko saln 1920-an de ketiby. Ji bona w yek em hewl bidin opozisyoneke sivl a fereh ava bikin, em hewl bidin cad ji bo alakiyn sivl bikar bnin. Ji bil v yek ti ekn din li ber destn me tune ne. Ev şweyek demokrasiy ye mafek rewa y opozisyona demokratk e. Em di heman dem de hewl bidin bi heman şwe r li destpkirina şer ekdar j bigirin. Siyaseta nkarkirina kurdan li Tirkiy ev 80 sale şer diafirne, 80 sale kurd dijber derdikevin ji aliy dewlet tn kuştin, loma em hewl didin w milmilan ne li iyayan l li bajaran bidomnin.

Pirs: Yek ji wan berpirsn kurd n ko li ser dosyeya KCK t darizandin, dibje ev doz pkhatiye ji qunaxa siyaskirina PKK-. Hn v dtin awa dinirxn?

Gultan Kişanak: Nexr, tiştek wiha rasterast tune. Ew kesn ko ro li ser dosyeya KCK- li Tirkiy tn darizandin, hemyan bi şweyek yasay kar siyas kirine. Wan kar siyas kirine hewl dane zemna kar siyas fereh bikin. Îro bi hezaran tn darizandin ko hejmara wan ji hejmara girtiyn darbeya sala 1980-an btir e. Li gor yasaya ko li serdema Hikmeta AKP- derketiye, kesn ko ne endamn PKK- ne, l ji ber ko bonn wan nzk yn PKK- ne, ew weke endamn w partiy t cezakirin. Ji bo mnak eger di merasmn Newroz de kesek hat biavkirin, ew weke endamek PKK- b darizandin, ima? Ji ber w bibjin ew li ser daxwaza PKK- beşdar Newroz bye.

Pirs: Çalakiyn sivl w i bandor li hilbijartinn parlamen yn meha Pşper bikin?

Gultan Kişanak: Em hilbijartinan weke derfetk dibnin ji bo bihzkirina w opozisyona demokrasiy. Çend opozisyona demokras siyas bihz bibe, em btir bibin xwediyn mkann areserkirina pirsa kurd. Di van hilbijartinan de em btir daxwaziyn xwe yn siyas bixin ber guh gel piştevaniya wan j re misoger bikin. Em di heman dem de hewl bidin di wan hilbijartinan de grpeke bihz li parlamen ava bikin ji bo ko em bikarin pirsgirka kurd ji zemna şer berbi zemna siyaseta demokratk bibin.

Pirs: Hon dikarin w yek pk bnin?

Gultan Kişanak: Armanca me ew e ko em bi kman 40 kursiyan bidest bixin. Eger zextn zde li ser me pkneynin dengn me winda nekin, ev yek ne gelek zehmet e. Di dema hilbijartinn şaredariyan j me got armanca me 100 şaredar ne me gihand 100 şaredariyan. Em hewl bidin hejmara dengn xwe li hem Tirkiy zde bikin bi praktk rjeya ji sed 10 derbas bikin. Em hewl bidin encamek bidest bixin ko ew ji xwe şerm bikin d w rjey ji hol rakin.

Pirs: Lkoler Tirk Taha Erdem dibje, eger BDP di van hilbijartinan de weke partiyek beşdar bibe, l ne wek berendamn serbixwe, ew bikare rjeya ji sed 10 derbas bike?

Gultan Kişanak: Bel, ew şroveya w gelek rast e.

Pirs: Nexwe hon ima weke BDP bi lste beşdar nabin?

Gultan Kişanak: Ew lkoln referandmn ko me pkanne, herwiha ew zanyariyn ko ji dost saziyn demokratk dighin me, w yek spat dikin ko em dikarin rjeya ji sed 10 derbas bikin. L em nikarin li ser her sindoqeke dengdan avdrek deynin ji bo ko dengn me winda nekin, ew ji me re zehmet e, bi taybet li bajarn mezin n Tirkiy. Li bajarn weke Kirşehir Eskşehir algirn me deng didin me, l vedtina avdran ko bikarin xwed li dengn me derkevin, gelek zor e. Ango pirsgirkeke me ya teknk heye di v qunax de ew zehmet e. Gumana me ji w yek heye ko dema em bi lste beşdariy bikin avdrn me km bin, d dengn me bidizin me li bin rjeya ji sed 10 bihlin. Eger em bjin ko pwstiya me bi 4 milyon dengan heye, ew dikarin bjin 100 dengn we km in ji bo derbaskirina w rjey. Loma em naxwazin di v qunaxa siyas ya hestiyar de w rzk bikin.

Pirs: Li Stenbol bi ten av we li end kursiyane?

Gultan Kişanak: Li gor lkolnn hevaln me li gor wan rapirsiyn ko me pkanne, ez di w baweriy de me ko em dikarin li Stenbol bi ten 4 kursiyan bidest bixin. Stenbol li ser s naveyan hatiye dabeşkirin, li herdu naveyn yekem duyem em kursiyek bidest bixin li naveya syem, ko ber xenim Sebahet Tuncel kursiyek bidest xistib, av me li du kursiyane, ji ber ko di hilbijartinn şaredariy de li w navey me 150 hezar deng bidest xistin. Li Stenbol her kursiyeke parlamen pwst bi 75 hezar dengan heye.

Pirs: Li Îzmr ko bajarek mezin e gelek kurd l dijn, hn dikarin kursiyan bidest bixin?

Gultan Kişanak: B guman, v car em li Îzmr, Mrsn, Edene Entab kursiyan bidest bixin.

Pirs: Rber PKK- Abdullah Ocalan ragihandiye ko gotbjn li Îmraliy gihane astek bilintir gotbj li ser pngavavtinn praktk tn kirin. Bi baweriya te ew i pngav in?

Gultan Kişanak: Birz Ocalan dixwaze bi dewlet re protokolek derbar du teweran mze bike. Yekem: tewer demokrasbn, ango di rya demokrasbn re i b kirin. Duyem: meseleya aştiy ye, i t kirin ji bo bicihbna aramiy? Wiha diyare ko ew gotbj gihane astek bilind. Tev ko heta ro ji aliy hikmet dewlet ti daxuyaniyeke ferm nehatiye dayn, l dtina min derbar daxuyaniyn dawiy yn Ocalan ev e.

Pirs: Tu di w baweriy dey ko pişt hilbijartinn Pşper, PKK w di meseleya dest ji ekberdan ti guhertinek di siyaseta xwe de bike?

Gultan Kişanak: Di w derbar de pir caran PKK- ragihandiye: Hn pngavan ji bo areserkirina doza kurd bavjin, em ji bo destjberdna ji ekan amade ne. Ev axaftin endn caran ji ziman berpirsn mezin n PKK- dubare bye. Baweriya me j bi w yek heye, em dixwazin ji bo derxistina rast nerastiya wan sozan derfetn bikrhat bn pkann. Eger pngavn demokratk bn avtin PKK pngavan ji bo ekberdan neavje, em w dem helwest bigirin rexneyan l bikin, l niha ew yek girday wan pngavn demokratk e, yn ko pwste bn avtin. Ji ber w yek j pişt hilbijartinan w avn hemyan li destra ko n t amadekirin bin.

Cbickirin necbickirina mafn kurdan di destra n de, w rola yekalker bilze di meseleya destberdana ji ekan. Ji ber ko nabe em w yek ji br bikin ko beriya damezrandina PKK- binpkirina mafn kurdan bb sedema berdewambna şer tndutjiy, ro j bi heman şwe eger mafn kurdan di destr de neyn bickirin w careke din şer dirust bibe, vca ev şer bi nav PKK- be yan bi navek din be. Ev j ne ten ji bo kurdan, l bo hem neteweyn dinyay wiha ye. Her neteweyeka end milyon, dema mafn w bn binpkirin, w dem şer tndtj dest p dikin.

Pirs: Hin kes di w baweriy de ne ko eger biryara destberdana ji ekan hat dayn, pwste hzn PKK- demek li ciyek weke Mexmr bimnin. Dtina we i ye?

Gultan Kişanak: Ez v yek rast nabnim, l pwste di ser de bi hezaran siyasetvann kurd bn azad kirin, rjeya ji sed 10 ya beşdariya di hilbijartinan de ji hol rabe, biryara xwendina bi ziman kurd b dayn. Ev tişt sedema van tengasiyn niha di hol da ne. Eger ew pngav neyn avtin, ek j ji aliy PKK- nayn dann. Heta niha operasyonn dervey snor, girtina birz Abdullah Ocalan anna w bo Tirkiy gelek pngavn din hatine ceribandin, l ti ji wan awayan serneketin.

Îro j eger bi heman şwe hizra w yek bikin ka ew awa PKK- ji nav bibin, li şna ko hizra vedtina ryek bikin ji bo areserkirina pirsgirka kurd, w careke din b encam bimne daw li v rewşa qeyran ya Tirkiy nay. Ev ryeke b derketine areser nabe. Di heman dem de li şna danstana ligel Qendl Mexmr, pwste gotbj ligel Amed be. Di war demokrasbn de div pngavn ron berbiav bn avtin.

Pirs: Tu prosesa vebna CHP- ya li himber kurdan awa dibnin?

Gultan Kişanak: Ez w yek weke propagandeya hilbijartinan dibnim, ji ber ko CHP bi tevah di nava kurdan de reş bye. Di bajarek mezin weke Amed de ko btir 2 milyon kesan t de dijn, ew part her zde 200 dengan bi dest dixe. Dewlet v drketina CHP- ji kurdan weke metirs dibne hewl didin ko CHP careke din hurmeta xwe di nav kurdan de bidest bne. [] CHP eger bixwaze pirsgirka kurd areser bike, qet ne pwste ew pirsa gel bike ka ev pirsgirk w awa b areser kirin, ji ber ko CHP ji hem partiyn btir dizane ka bersiva w pirs i ye. CHP eger di mawey 85 saln bor de fm nekiribe ka w awa pirsgirka kurd b areser kirin, w ji niha pşde j qet fm neke.

Pirs: Ti peyameke te ji bo herma Kurdistan heye?

Gultan Kişanak: Bi nerneke drok, kurdn Bakr yn beşn din berpirsin ji avakirina yektiyeke netew. Nabe ti kurdek Bakr bje ez ji kurdn Bakr berpirsim peywendiya kurdn Başr bi min tune. Yan berevaj, bje ez berpirs kurdn Başr im peywendiya min bi kurdn Bakr tune. Loma ez di w baweriy de me ko sazkirina konferansek netew bi km eger li ser hin bingehan j lihevhatin hebe, ew pir giring pir buha ye. Ez dizanim ko ev ne karek hsane, ji ber ko dewlet dixwazin dest xwe di w kar werdin, l di v qunax de dikare di w semt de pngavan bavje.

Ji aliyek din em li Tirkiy berbi hilbijartinn parlamen diin, dem dem di nav medya tirk xebera w yek t belavkirin ko PDK YNK pişgiriya AKP- dikin, yan dibjin serokek kurd daxwaz ji kurdn Bakr dike ko dengn xwe bidin AKP-. Ew v yek dij kurdan bikar tnin. Loma em hvdar in ko siyasiyn Başr Kurdistan di dema hilbijartinan de, bi km bila bi şweyek eşkere peyama w yek rabigihnin ko ew algiriya ti aliyan nakin, ji ber ko ev yek di hilbijartinn ber de weke kartek bikar hat. Em nabjin bila piştevaniya berendamn serbixwe yn partiya BDP- bikin, l em daxwaz ji wan dikin ko baliya xwe rabighnin.

-----------------------------------
Nivskar: HÊMIN XOŞNAW
Weşandin: 2011-04-20
Xwendin: 11762
 

HEVPEYVN   
Selah Bedredn: EGRK ENKS ji bo drxistina kurdan ji şoreş hatin ava kirin (2012-10-25)
Familyeya Cell Cell xizmeteka mezin ji bo kurd kirine dikin foto (2012-10-13)
Kemal Burkay: Bila dewlet hikmet wek mixateba pirsa kurd bi me re rne (2012-10-10)
Sed Veroj: Tirkiye d tiraf bi Kurdistaneka serbixwe bike (2012-04-23)
Ebdilhekm Beşar: Em tevl Meclisa Niştiman ya Sriy nabin (2012-03-24)
Mesd Barzan: Krza Iraq dikare me mecbr serxwebn bike (2012-01-23)
Firat: Ak Parti naxwaze qanneka esas ya n ke kurd dikarin patiyeka d ava bikin (2011-11-29)
Mihemed Adiyaman: Serkirdeyek PKK- Hogir minafiq em kirin dijmin PKK- (2011-09-18)
Sezgin Tanrikulu: Erdogan bye wek Tansu Çiller Dogan Gureş (2011-08-29)
Nrvan Barzan: BDP- xeletiyeka stratejk kir em d hzn xwe li ser snor bi cih bikin (2011-08-28)
Barzan: Şer PKK- xizmeta doza kurdan nake konferansa kurdistan j nabe (2011-08-22)
Mesrr Barzan: Ez serxwebn dixwazim l hj firseta serxwebn nebye (2011-07-16)
Şerafettn El: Divt tirkbn kemalzm di qanna esas de nemnin (2011-06-12)
Aktar: Kurd federasyon dixwazin divt pols j girday desthilata herm bin (2011-06-08)
Omer Şxms: Mesd Barzan mirovek sngfireh ji bo diyalog rxweşker e (2011-06-04)
Altan Tan: Erdogan partiya w teslm dewlet brokrasiya w bn (2011-04-22)
Muhsin Kizilkaya: Ez xwe ji faşstn tirkan kurdan awa biparzim (2011-04-14)
Nrvan Barzan: Tkiliyn Kurdistan Tirkiyey gehiştine qunaxa ko hd tknein (2011-03-22)
[hevpeyvn] Iraq bi şer ewsandin dikare lawaz bibe wek Sudan l bt (2011-01-18)
Rnas Jiyan behsa irskstan belkiya xwe dike (2010-10-31)
PIRSIYARA AKTEL
Li gor qenaeta te bila kurdn Kurdistana Sriyey digel projeya Emerkay yan ya Rsyay bin?
 
Ya Emerkay
Ya Rsyay
  Encamn dengan
 
NERNGEH
 
[kitb] Sun Z: Hunera şer (2016-04-21)
Ismail Beşiki ji kurdan re li ser ermeniyan semnerek da (2013-09-28)
Kurdistan ber serxwebna siyas serxwebna petrol ekonomk lan dike (2012-05-21)
Tewanga navdrn ziman kurd (2009-02-08)
Umt Firat dibje navnşana areserya pirsa kurd ne PKK ye (2008-11-11)
Hro Taleban: Min nedixwest Mam Celal bibe serokkomar Iraq [foto] (2007-05-10)
Alfabeya kurd-latn ji bo ziman kurd ji alfabeya kurd-ereb minasibtir e (2005-11-02)
Ferqa di nvbera ko, ku k de (2005-05-19)
Xewna Mesd Barzan ji başr Kurdistan mezintir e (2005-02-07)
 
REKLAM


KOLUMNST
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval
Tolstoy xelata Nobel
Kurdistaneka serbixwe [ne]cida
Heşt rojn şer xendek I
Em felsefe
Hilbijartinn Kurdistan ez şok kirim
© 19972017 www.nefel.com  |  E-poste: info@nefel.com  |  Powered by Medesoft.org