[ PNCŞEM, 2017-09-21 ]   [ BIKE MALPERA DESTPK ]   [ BXE NV BIJAREYAN ]   [ KONTAKT ]   [ INFO ]   [ LGERN & ARŞV ]  
DESTPK
Ne
Nivsar
Kulturmagazn
Hevpeyvn
Kolumnst
Ewrokurd
E-Pirtk
Lteratr
Ziman
Muzk
Foto
Lnk
E-POSTEYA TE
  Nav (Username)  
   
  fre (Password)  
   
   
     
   E-posteyeka n
 bo xwe qeyd bike
 
REKLAM


KOLUMNST 
Îvan Omer Farzov mrxas binavdeng l b nav b deng
SWÊD, 18/1 2013 Di nav kurdn Sovyeta ber da gelek mirovn wisa hene, ko bi salan, wek dibjin, ser xwe kirine ber xwe ji bo milet xwe karek mezin kirine. Tu caran nefikirne, ko kar xwe propaganda bikin, heta ne hştine, ko hinekn din j wana bi milet bidine naskirin, pesin wan bidin, ji ber ko kar ji bo milet xwe erkek dtine.

Yek ji wan kesan Îvan Omer Farzov e, ko nav deng w li tevaya Sovyeta ber wek profsorek mezin bela bb, l kurdan ew zde nas ne dikir. Ka binhrin malpereke Rsyay ya derheqa merivn Rsyay yn here bi nav deng da (http://viperson.ru/wind.php?ID=657506) ser zaney kurd Îvan Omer Farzov i nivsye:

Farzov Îvan Omarov

Doktor drok, profsor Însttta welatn Asyay Afrkay (ÎAA) ya Ûnvrstta Moskvay ya Dewlet (ÛMD) ya ser nav M.V.Lomonosov. Xudan ferhenga degme ya rs-kurd (1957). 5 ileya paşin sala 1923an li bajar Tblsy ji diya xwe bye. Însttta Rohilatzany ya Moskvay xilaz kirye (1950). Pşek pişt xwendin: rohilatzan-welatzan. Namzed doktorya drok (1953), karmend zanyar y sereke li Însttta aborya cihan pwendyn navnetew ya Akadmya Zanyar ya Yektya Sovyet (1956), doktor drok (1971), profsor kafdra Aborya welatn dereke ya kafdra Abory ya fakltta ÛMD (1975), bingehdar serwr kafdra Pwendyn abor yn navnetew ya ÎAA ya ÛMD (1976), akadmk Akadmya Înformatzasyon ya Navnetew (1994), serek şwra ksprty ya KAY (1985). (KAY t maneya Komsyona Atstasyon ya Yektya Sovyet. Bi awayek din: ew kesn, ko li Yektya Sovyet dixwestin bibna doktor, gerek tmaya wan ya doktory ji aly KAY da bihata testqkirin: -T. X.), endam kolgya rdaksyon ya kovarn Malmatyn ÛMD ji crgeyn kovarn Rohilatzan Abor (1976, 2003). Bingehdar iqilek zanyary y n pwendyn abor yn navnetew li welatn ser riya pşketin. Xudan hevxudan zdey 600 berhemn zanyar, ko li Rsyay welatn dereke hatine apkirin. Serokat li zdey deh doktorayn zanyar kirye. Bi gelek xelatn dewlet, şr civak va hatye pşkşkirin, di nav wan da: mdalyaya zrn ya bajar Mlan (Îtalya, 1971), mdalyaya KAY ya Yektya Sovyet (1982), mdalyaya zrn ya Ûnvrsteya Sokay (Yaponya, 1985), serkety Êlta nformasyonzany ya cihan (2000), Karmend emekdar y zanyary li Rsya Fdral (2002), Profsor emekdar y Ûnvrstta Moskvay (2003) h.w.d.

Î. O. Farzov 26 ileya pşin sala 2012an wefat b. Ew li goristana Trokurovsk li Allya Mrxasan li Moskvay hatye binaxkirin (li v goristan kesn Rsyay yn here navdar tne binaxkirin: -T.X.)

Rsya qmetek ha mezin daye Îvan Omer Farzov kurd bona kar w, ko zanyarya Rsyay pş xistye. L km kes zanin, ko ew kar kurdzany j pş xistye. Wek, sala 1957an berhema w ya zanyar Ferhenga ris-kurd bi 30 hezar gotinan va, bi herfn kurdya latn ap b. Eva ferhenga rs-kurd ya yekemn e li cihan ew bi du hezar nuxseyan va li Moskvay ap bye. (Ber end salan zanyar kurd Mehmet Bayrak pşnyar kir, ko ez ew w ferheng bikine ya tirk-kurd. Me bi destrdayna Farzov ew kar pk an. W gotinn rs kire tirk, min j rdaktor li gotinn kurd kir, ko di nava weke 40 salan da pir guhr bn. Ew ferhenga tirk-kurd sala 1994an li Enqer di weşann Özde da ap b).

Î. Farzov pşgotina pirtka kurdzan V. M. Nktn ya bi sernav Kurd nivsye, ko sala 1964an li Moskvay, ji aly weşanxaneya Progrss da bi ziman rs ap bye.

Sala 1941 gotareke w ya bi sernav Tevgera milety ya kurdn Îran di kovara Berhemn Însttta Rohilatzany ya Moskvay da ap bye.

Sala 1953an: Cy tevgera kurdan ya milety-azady di tevgera geln Rohilata Nzk Navn da (dsrtasyona doktory).

Min Îvan Farzov di zarotya xwe da nas dikir, ji ber ko ew dostek malbeta me b. Dema d bav min dine Moskvay, tim rast w dihatin derheqa mezinay merivaya w, derheqa welatparzya w da ji min ra digotin. Gava ez sala 1992an ji Ermenistan derketim 5 salan li Moskvay mam, em gelek caran rast hev dihatin, me şevbihrya xwe dikir. T bra min, ez ew sala 1992an bi vexwendina Komkara Merkez li Köln ne Almanyay bona tev şaynetya prozkirina 400 salya ronahydtina Mem Zna Ahmed Xan bin. Li wira ew bi zanebnn xwe va yn derheqa w berhema di cihan da navdar, amadekar zendegirt hştin.

Ber w end mehan du nnern PSK Nreddn Bast Letf Özdemr ji Kurdistana Bakur hatibn bona li Moskvay nnertya partya xwe vekin. Min pşnyar kir, ko di v kar da ten Îvan Omer Farzov dikare al wan bike. Me ber xwe da w zanyar mezin. Ew dr dirj guhdarya hevalan kir bi tlfona taybet ji serokek Sovyet ra xeberda. Rojtira din ew herdu heval bi rberya Î. Farzov ne bal w serok.

Ji sohbetn min w ez gelek tiştn din yn balkş hesiyam. Yek ji wan ew b, ko ew gelek caran bb wergervan wan syasetmedarn kurd, ko ji her ar pereyn Kurdistan bi ferm ne ferm dihatin rast serokatya Sovyet dihatin. Û ew yek bi daxwaza syasetmedarn kurd dib, ji ber ko wana ne dixwest wergervan wan biyan bin. Serokatya Sovyet gelek caran bona azirkirina pirsn kurdan bi w şwirne. Ew wek nner kurdn Sovyet b di serokatya Yektya Sovyeta ber Rsya niha da. Yek ji wan di dema vekirina radyoya bi ziman kurd b, ko sala 2008an w li Moskvay, di radyoya Deng Rsyay da vekirana ji wan ra kadro lazim bn. Ez gelek serbilind im, ko w ez pşnyar kiribm. Û ez m, di destpk da li wir xebitm, heta ew radyo, wek dibjin, xwe girt kete ser r.

Îvan Farzov serbilindya gel me bi alkarya abor ya ap xwe Reşd Ecem ber zdey 70 salan ji gundek kurdan li Ermenistan gund Camşvan derket, ji eşra xwe ya Çoxreş qetya, ber xwe da Moskvay, xwend heta dawya jyana xwe li wir ma, b merivek binavdeng, l nav deng w zde belav neb. Wek ko w digot: Heta welat me rizgar nebe, destra tu kurdek tune merivek mezin b hesibandin.

Bext gel me l xistye, ko yn wek Îvan Omer li Sovyeta ber gelek bn bi kar xwe va di nav miletn Sovyet cihan da gel xwe rsp dikirin. Bext me ji w al da j l xistye, ko yn xudgirav binavdeng, l di rasty da helekar nezan j gelek km bne. Ez nimneya ten yek bnim, ko nav deng w ji nav deng Îvan Omer gelek zdetir bela bye, l bi zanebn, welatparzya xwe va tam eks w ye, edebyeta me herimandye, di ser da j bi dehan salan neyart dijminatya gel xwe kirye. Û ew kes di nav kurdn cihan da deng daye wek nivskar, rexnevan, rojnamevan, kedkar and edebyet, end pirtkn w bi kurd rs derketine, li her deran bela dike, ko zdey 50 salan di dayreke kurd da kar kirye h.w.d. L di rasty da ewqas sal kar kirye, ji ber ko nikaribye tu cyek din kar bike. Ne kurmancya w kurmanc ye, ne ermenkya w ermenk ye, ji xwe rs j qet nizane. Heta bi tpn kurdya latn j nikare binivse. Serphat pirtkn w yn rs qza w ji kurd werdigerne, nav xwe wek werger dinivse, paş ap dibin.

Bi dehan salan cgir serok dayreke kurdan b, dema serok w ji kar derket, serokatya Ermenistan ji ber zanebnn w yn zef ew nekire serok, l kurdek din ji der va an kir serok. L dema Yektya Sovyet hilweşya li w dayrey ten s kurd man, ew b serok. Û bona pereyan peyda bike, sponsorya apoyan qebl kir end salan pereyn sponsory gor w yek zde km dibn ka ew dayre di meh da end caran di nivsan da dibje Bij serok Apo. Û w j hewil dida van gotinan zde binivse. Herdu karmendn din dtin, ko ha nabe, nave wan dayreya wan di nav gel da xirab dibe, biryar kirin, ko w serokat heq ne kirye, civn kirin ew ji kar derxistin, gotin here mala xwe run, tir e. Ji w roj da w ji kar avtin. W j i kir? Şev kete w dayreya kurdan, komputrn w dizn, pols hatin mala w, ew komputr dtin, xwestin w bigirin, xwe avte ber pyn serek n. W serek j guneh xwe p an şikyat xwe, ko bona dizya w dab pols, paşda hilda. Pirtkeke zanyar ji rs wergerande kurd eva zdey 35 salan e tu weşanxaneyeke kurd ew ap nake, ji ber ko kurdya w pir qels e (Ecb e, berhemn w qza w ji rs werdigerne, l ew j pirtka zanyar ji rs wergerandye).

Dema di destpka saln 1990 pirsa vegerandina Kurdistana Sor di meydan da b, hinek giregir hatin soz dan, ko eger ew di kar zevtkirina Lan da al wan bike, ew li w herm kar wezr apemeny bidine w. Ew j end gede dane d xwe, ko piranya wan ji der dorn apoyan bn, n ew war zevt kirin, kurdn wir deroder kirin ne Kurdistana Sor li me vegerya, ne j ew b wezr. Ji bo v kirin min ji gotina xaynty zdetir gotin ne dt. Niha j blogek bi nav xwe vekirye dev davje ronakbrn kurd. Di bloga w da du nivs ser min in. Gotara min ya b w bi zbatyan, bi şedeyan, bi flmn vdoy va bersva wan nivsan be ez nav w bel bikim ka ew k ye. Li bend bin. Bi şert, ko ew v car j xwe nevje ber py min, uzra xwe ji min nexweze wan nivsn ser min ji bloga xwe dernexe.

-----------------------------------
Nivskar: TÊMÛRÊ XELÎL temur_xelil@hotmail.com
Weşandin: 2013-01-18
Xwendin: 5341
 

KOLUMNN BER   
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval (2016-08-17)
Careke din ser alfabeya kurd-latn (2016-04-24)
Xwedyo, tu me ji dewletnexwezan biparz! (2016-01-27)
Êzdbna kurdan ji Kurdistan zdetir zirar dide Ermenistan (2015-06-29)
Xwez kurd di hindava dijminn xwe de wek ermenyan bna (2015-04-18)
Kovara Wje rexne ji rexneyan hiz nake (2014-12-14)
Kurdn resen bn kurdn reben (2014-10-16)
Xwedy kurmancya dewlemend (2014-09-17)
Bira haya we ji zaneyn nezan hebe (2014-08-12)
Çima tirk li ber dil hinek kurdan ezz e (2014-06-15)
Strann Karapt Xao dikaribn nebna milk gel kurd (2014-04-07)
Ew ji xizmetkirina bo gel xwe lezet dibne (2014-02-06)
Pirtkeke Kemal Tolan li ser zdayety (2013-12-29)
Kadroyn tlvzyonn kurd li ser i bingeh tn hilbijartin (2013-08-15)
Gorgy Xudo serbilindya Ermenistan kurdan b (2013-05-27)
Em ermen bi şrek hatine birndar kirin ji bo branna gelkujya ermenyan (2013-04-24)
Neyariya di kiras welatparzy da (2013-02-23)
Kurdistana Sor (2012-11-22)
Cegerxwn derheqa zdyan dn zdty da (2012-10-28)
Tu ne yar , tu neyar (2012-10-04)
PIRSIYARA AKTEL
Li gor qenaeta te bila kurdn Kurdistana Sriyey digel projeya Emerkay yan ya Rsyay bin?
 
Ya Emerkay
Ya Rsyay
  Encamn dengan
 
NERNGEH
 
[kitb] Sun Z: Hunera şer (2016-04-21)
Ismail Beşiki ji kurdan re li ser ermeniyan semnerek da (2013-09-28)
Kurdistan ber serxwebna siyas serxwebna petrol ekonomk lan dike (2012-05-21)
Tewanga navdrn ziman kurd (2009-02-08)
Umt Firat dibje navnşana areserya pirsa kurd ne PKK ye (2008-11-11)
Hro Taleban: Min nedixwest Mam Celal bibe serokkomar Iraq [foto] (2007-05-10)
Alfabeya kurd-latn ji bo ziman kurd ji alfabeya kurd-ereb minasibtir e (2005-11-02)
Ferqa di nvbera ko, ku k de (2005-05-19)
Xewna Mesd Barzan ji başr Kurdistan mezintir e (2005-02-07)
 
REKLAM


KOLUMNST
Şebab Egt nabe Şeroy Biro ez j nabim heval
Tolstoy xelata Nobel
Kurdistaneka serbixwe [ne]cida
Heşt rojn şer xendek I
Em felsefe
Hilbijartinn Kurdistan ez şok kirim
© 19972017 www.nefel.com  |  E-poste: info@nefel.com  |  Powered by Medesoft.org